Kiedy w głowie rodzi się pragnienie posiadania psa, a na przeszkodzie staje alergia, zaczynamy szukać bezpiecznego kompromisu. I wtedy bardzo często trafiamy na powtarzane od lat hasło: „Wybierz psa z włosem, bo on nie uczula”.
Niestety, to nie jest takie proste. Nie istnieje rasa psa, o której można powiedzieć, że w 100% nie uczula. Maltańczyk, pudel, york czy shih tzu mogą być przez niektórych alergików dobrze tolerowane, ale nie ma żadnej gwarancji, że tak będzie w przypadku konkretnej osoby.
Nie oznacza to jednak, że alergik musi od razu pożegnać się z marzeniem o psie.
Zamiast szukać magicznej „rasy dla alergika”, warto sprawdzić, na co naprawdę jesteśmy uczuleni, jak silna jest alergia i jak reagujemy na konkretnego psa.
Dlaczego pies uczula?
Powszechnie winą za alergię obarcza się psie futro. W rzeczywistości jednak sama sierść czy włos nie są głównym problemem. Alergię wywołują przede wszystkim białka produkowane przez psa, występujące m.in. w jego ślinie, złuszczonym naskórku, moczu i innych wydzielinach.
Kiedy pies się liże, alergeny ze śliny trafiają na jego sierść. Wraz ze złuszczającym się naskórkiem mogą potem osiadać na podłodze, kanapie, ubraniach czy psim legowisku, a część z nich unosi się również w powietrzu. Sierść jest więc przede wszystkim nośnikiem alergenów, a nie samym alergenem.
A co z psami „z włosem”?
Skoro wiemy już, że uczula nie sam włos, skąd wziął się fenomen psów określanych jako hipoalergiczne?
Niektóre rasy, np. pudle czy yorkshire terriery, rzeczywiście mniej linieją. Ich włos rośnie dłużej i nie wypada tak intensywnie jak obfity podszerstek labradora czy owczarka niemieckiego. To może być wygodne z punktu widzenia utrzymania czystości w domu, ale nie oznacza, że taki pies nie produkuje alergenów. Żadne badania nie potwierdzają, żeby w domach z rasami uznawanymi za „hipoalergiczne” zawsze znajdowało się mniej psich alergenów.
Dlatego zamiast pytać „Jaka rasa nie uczula?” lepiej zapytać: „Czy ja będę tolerować tego konkretnego psa?”
I tu zaczyna się dobra wiadomość.
Bo jeden pies może uczulać bardziej, drugi mniej. Alergia jest bardzo indywidualna. Różni ludzie reagują na różne psie białka, a poszczególne psy mogą produkować ich różne ilości. Dlatego może się zdarzyć, że alergik bardzo źle reaguje na jednego psa, a z innym może przebywać przez wiele godzin bez większych dolegliwości.
Znaczenie może mieć nawet płeć psa. Jednym z psich alergenów jest białko Can f 5, związane głównie z samcami. Jeśli ktoś jest uczulony właśnie na ten alergen, suczka może być dla niego znacznie lepiej tolerowana.
Dlatego coraz większe znaczenie ma dokładniejsza diagnostyka alergologiczna, a nie tylko prosty wynik: „alergia na psa”.
Zanim zdecydujesz – sprawdź!
Jeżeli masz alergię, nie bierz pod swój dach psa wyłącznie dlatego, że ktoś Cię zapewnia, że dana rasa „nie uczula”. W przypadku adopcji ogromną zaletą może być możliwość poznania konkretnego psa. Warto spotkać się z nim kilka razy, pobyć razem w domu tymczasowym, pogłaskać go, posiedzieć obok niego i obserwować reakcję swojego organizmu. Jeżeli masz silną alergię, astmę, zdarzały Ci się duszności lub gwałtowne reakcje alergiczne, nie rób jednak eksperymentów na własną rękę. Najpierw porozmawiaj z alergologiem.
Zrób pogłębioną diagnostykę
Dobrym pomysłem może być również dokładniejsza diagnostyka, która pozwoli sprawdzić, na jakie konkretnie psie alergeny reaguje Twój organizm. Diagnostyka molekularna potrafi określić dokładnie które konkretnie białko (Can f 1, 2, 3, czy może 5) wywołuje u danej osoby burzę immunologiczną. Jeśli testy wykażą na przykład reakcję na Can f 5, istnieje szansa, że np. rozwiązaniem będzie adopcja suczki.
Alergia nie musi oznaczać rezygnacji z psa
To ważne: rozpoznanie alergii na psa nie zawsze oznacza, że wspólne życie będzie niemożliwe. Wiele zależy od tego, jak silne są objawy. Jeżeli jest to przede wszystkim kichanie, wodnisty katar, swędzenie nosa czy oczu, współczesne leczenie przeciwalergiczne potrafi bardzo skutecznie ograniczać dolegliwości.
Alergolog może zalecić m.in.:
nowoczesne leki przeciwhistaminowe,
sterydy stosowane do nosa,
przeciwalergiczne krople do oczu,
a w wybranych przypadkach także inne formy leczenia lub immunoterapię.
Jeżeli natomiast kontakt z psem powoduje kaszel, świsty lub duszność, sprawa wymaga szczególnej ostrożności. Astma powinna być dobrze leczona i kontrolowana przez lekarza.
Leki nie mają służyć temu, żeby za wszelką cenę „przykryć” ciężką alergię. Mogą jednak sprawić, że u osoby z łagodniejszą lub umiarkowaną alergią życie z psem okaże się zupełnie realne.
Jak ograniczyć ilość alergenów w domu?
Jeśli alergik mieszka z psem, można dodatkowo zmniejszać codzienną ekspozycję na alergeny.
Pomagają proste zasady:
nie wpuszczaj psa do sypialni, a przede wszystkim do łóżka;
regularnie pierz jego posłania, koce i tekstylne zabawki;
odkurzaj mieszkanie i rozważ oczyszczacz powietrza z filtrem HEPA;
myj ręce po intensywnym kontakcie z psem i unikaj lizania po twarzy;
regularnie pielęgnuj psa – najlepiej, aby szczotkowanie i kąpiel wykonywała osoba, która nie jest uczulona.
Żadna z tych metod nie usunie alergenów całkowicie, ale połączenie kilku z nich może znacząco ograniczyć ich ilość w otoczeniu.
Nie szukaj „psa dla alergika”. Poszukaj psa dla siebie.
Przekonanie, że wystarczy znaleźć psa „z włosem”, by problem alergii zniknął, może przynieść wiele rozczarowań. Najbardziej bolesna jest sytuacja, kiedy po kilku tygodniach lub miesiącach pies musi wrócić z adopcji, bo objawy alergii okazują się nie do opanowania. Dlatego nie wierz w obietnice, że konkretny typ sierści czy rasa daje stuprocentowe bezpieczeństwo.
Ale też nie zakładaj od razu, że alergia przekreśla adopcję.
Zbadaj się. Porozmawiaj z alergologiem. Oceń, jak silna jest Twoja alergia. Poznaj konkretnego psa i sprawdź, jak reaguje na niego Twój organizm. Zastanów się wspólnie z lekarzem, czy objawy można bezpiecznie kontrolować.
Bo może okazać się, że jeden pies nie jest dla Ciebie, ale z innym spokojnie możesz zamieszkać. Bez mitu o „hipoalergicznym psie”, tylko rozsądnie, odpowiedzialnie i z pełną świadomością.
Bo miłość to także odpowiedzialność.
